ZNACZENIE ĆWICZEŃ ODDECHOWYCH W TERAPII LOGOPEDYCZNEJ


Drodzy Rodzice,

W zeszłym roku szkolnym zapoznaliśmy się z etapami w rozwoju mowy dziecka. Dziś zapraszam Was na lekturę dotyczącą ODDYCHANIA. Oddech to życie…takie większość z nas ma skojarzenia-podjęcie oddychania od razu po urodzeniu się dziecka jest warunkiem jego życia i rozwoju. Pamiętajmy, że prawidłowe oddychanie jest podstawą dobrej wymowy, a przede wszystkim silnego głosu.

Ćwiczenia oddechowe w terapii logopedycznej każdego dziecka są niezwykle ważne, ale także relaksujące, no i dzieci zwyczajnie bardzo je lubią. Są po prostu świetną zabawą!

Zapoznajmy się najpierw z tym, co nieprawidłowe, co każdy rodzic może zauważyć i co powinno was niepokoić

-oddychanie przez usta zamiast przez nos-buzia ciągle otwarta ( w czasie snu i milczenia  oddychamy przez nos, natomiast podczas mówienia i śpiewania przez usta)

-płytki, niepełny oddech,

-mówienie na wdechu

-przerwy w mówieniu, nabieranie dodatkowego powietrza,

-zacinanie się, jąkanie

-chrapanie

-język widoczny między zębami podczas mówienia, szczególnie głosek:s, z,c, dz, sz, rz, cz, dż, ś, ż, ć, dź, t, d, n, l, r

Nieprawidłowy sposób oddychania może powodować poważne skutki w rozwoju dzieci

  • zbyt płytki oddech powodować może, że dziecko źle sypia, chrapie podczas snu, krzyczy, często budzi się, zaś następnego dnia bywa zmęczone, nieuważne i rozkojarzone;
  • klatka piersiowa dziecka wskutek płytkich oddechów (mięśnie oddechowe żebrowe są mało aktywne) nie rozwija się w sposób prawidłowy, przez co jest zwykle płaska
  • dziecko częściej choruje (anginy, przeziębienia), co może prowadzić do przerostów migdałka, co z kolei do niedosłuchów
  • nieprawidłowe oddychanie, czyli przez usta jest przyczyną złej pracy języka, złego jego ułożenia, złego przepływu powietrza,  a co za tym idzie skutkuje wadami wymowy 
  • dziecko, które nie oddycha przez nos- źle je, źle połyka i męczy się podczas jedzenia, bo musi dość często robić przerwy,
  • długotrwałe oddychanie ustami prowadzi do kształtowania się wad zgryzu
  • dzieci mające kłopoty z prawidłowym gospodarowaniem powietrzem mówią niewyraźnie. Zacinają się przy mówieniu, jąkają się, przerywają mówienie w najmniej spodziewanym momencie, “połykają” końcówki wyrazów. Mówią za głośno lub zbyt cicho. W mowę zaangażowane jest całe ciało. Dziecko mówiąc unosi ramiona, wyciąga szyję, staje na palcach. Polecam wybrać się w takiej sytuacji do logopedy, który pomoże ustalić czy jest to niepłynność rozwojowa-i sama przejdzie, czy też należy rozpocząć terapię

Ćwiczenia oddechowe należy wykonywać:

-najlepiej  przed jedzeniem lub około 2 godziny po jedzeniu

-ćwiczenia oddechowe powinno się wykonywać systematycznie, raz lub dwa razy w ciągu dnia po około 5 minut

-ćwiczenia należy wykonywać w różnych pozycjach ciała-leżącej, stojącej, siedzącej
-warto, aby miały formę zabawy

-podczas kataru, mocnego kaszlu nie należy ćwiczyć

Podam teraz przykłady ćwiczeń oddechowych, które możecie wykonywać w domu z dziećmi. Mam nadzieję, że ułatwi to Waszą pracę, że każdy Rodzic będzie mógł wybrać coś dla siebie i dziecka.

ĆWICZENIA ODDECHOWE

  • zdmuchiwanie kawałka papieru z gładkiej powierzchni
  • wydmuchiwanie skrawków papieru z chropowatej powierzchni za pomocą rurki
  • zdmuchiwanie świecy (tak, aby płomień „tańczył”),dmuchanie na watę, na piórko, wiatraczki
  • dmuchanie na okręt położony na wodzie
  • dmuchanie na zawieszone na nitkach krążki z papieru kolorowego
  • dmuchanie przez rurkę włożoną do wody „bulgotanie”
  • robienie baniek mydlanych
  • dmuchanie przy użyciu różnego rodzaju wiatraczków, gwizdków, glinianych ptaszków
  • nadmuchiwanie balonika, piłki
  • dmuchanie na kartki zeszytu, by je przewrócić lub poruszyć
  • mecz piłkarski - przedmuchiwanie piłeczki pingpongowej do osoby siedzącej naprzeciwko, staramy się wbić gola w bramkę zbudowaną z klocków (bramka może być jedna, ustawiona na środku stołu lub kilka w różnych miejscach).
  • gotowanie obiadu - rozdmuchiwanie w naczyniu chrupek, ryżu, kaszy, pociętej gąbki, kawałków styropianu.
  • gra na organkach, trąbce
  • naśladowanie śmiechów :staruszki He-he-he, kobiety ha-ha-ha, mężczyzny ho-ho-ho, dziewczynki hi-hi-hi
  • wdech krótki-równocześnie podnosimy ręce do góry, przy wydechu ręce opuszczamy
  • .Wyliczenie na jednym oddechu jak najwięcej wron : 

„Jedna wrona bez ogona
druga wrona bez ogona
trzecia wrona bez ogona (...)

Czwarta wrona bez ogona itd.
a ta jedenasta, wrona ogoniasta”

 

ODDYCHANIE PRZEPONOWO-BRZUSZNE

  • Dziecko kładzie się na łóżku, na brzuszku kładziemy misia, polecamy dziecku nabrać powietrze nosem do brzucha (nie do klatki piersiowej)-miś musi się unosić, wypuszczamy ustami-miś opada; kiedy dziecko nauczy się oddychać w ten sposób na leżąco, można przejść do siedzenia, i stania; wydychać powietrze możemy mówiąc samogłoski, lub głoskę s lub f- jeśli są dobrze wymawiane

 

ĆWICZENIA POŁĄCZONE Z WYPOWIADANIEM POJEDYNCZYCH GŁOSEK, SŁÓW

  • wdech krótki-wydech długi połączony  z dmuchaniem (fuu…)
  • wdech krótki-na wydechu wymawiamy „a”, jak najdłużej na tym samym tonie

, potem to samo z reszta samogłosek : e, u, i, o, np. kołysanie lalki aaa, płacz dziecka uuu, syrena iii

 

ĆWICZENIA Z ZATRZYMANIEM PO ZROBIENIU WDECHU

  • przy wdechu dziecko podnosi przy pomocy rurki fragment obrazka-zatrzymuje –przy wydechu kładzie go w odpowiednie miejsce
  • nakładanie tą  samą metodą białych kropek na kapelusz muchomora, kropek na skrzydełka biedronki itp.
  • przenoszenie przy pomocy rurki kawałków waty, skrawków papieru

 

Na koniec chciałam jeszcze  uczulić Was, Drodzy Rodzice, że jeśli zauważyliście któryś z objawów wymienionych przeze mnie na początku, szczególnie jeśli Wasze dziecko nieustannie oddycha przez usta, funkcjonuje z otwartą buzią ,często ma katary, głośno mówi, niewyraźnie mówi,  jest nadpobudliwe, chrapie w nocy-koniecznie udajcie się do laryngologa lub jeśli laryngologicznie wszystko jest prawidłowo-do alergologa.  Nie lekceważmy takich objawów! Mogą one świadczyć m.in. o krzywej przegrodzie nosowej, o przeroście trzeciego migdała lub /i migdałków podniebiennych, o alergii.  Jeśli wasze dziecko ma wycięty trzeci migdał lub/i migdałki podniebienne, a oddychanie przez usta nadal się utrzymuje, musicie to kontrolować- gdyż jest to nawyk i należy pracować, aby dziecko nauczyło się oddychać przez nos-choćby dzięki wykonywaniu powyższych ćwiczeń.

Na koniec życzę wszystkim Dzieciom i Rodzicom miłego, wspólnie spędzonego czasu podczas zabaw oddechowych! Do następnego ”przeczytania”!

 

mgr Weronika Stasicka- logopeda